Mừng kính Thánh Tôma Tông Đồ – Chúa Nhật XIV thường niên Năm A

 Mừng kính Thánh Tôma Tông Đồ – Từ những hoài nghi đến lời tuyên xưng đức tin bất diệt

Ngày 3 tháng 7 hằng năm, Giáo hội hoàn vũ long trọng mừng kính Thánh Tôma Tông Đồ – một trong mười hai vị tông đồ được Chúa Giêsu tuyển chọn để đồng hành trong suốt hành trình rao giảng Tin Mừng. Trong ký ức của nhiều tín hữu, Thánh Tôma thường được nhắc đến với biệt danh "Tôma cứng lòng" hay "Tôma đa nghi". Thế nhưng, nếu chỉ dừng lại ở đó, chúng ta sẽ bỏ lỡ một trong những câu chuyện đẹp nhất về hành trình đức tin mà Tin Mừng để lại.

Chính người môn đệ từng đòi được tận mắt nhìn thấy dấu đinh nơi tay Chúa, được chạm vào cạnh sườn Người, lại là người đầu tiên tuyên xưng một cách đầy đủ và mạnh mẽ: "Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!" Lời tuyên xưng ấy đã vượt lên mọi nghi ngờ để trở thành một trong những lời xác tín sâu sắc nhất về thần tính của Đức Kitô.

Một con người rất gần với chúng ta

Trong Kinh Thánh, Thánh Tôma không xuất hiện quá nhiều, nhưng mỗi lần được nhắc đến đều để lại dấu ấn đặc biệt.

Ông không phải mẫu người nóng nảy như Phêrô, cũng không nổi bật bởi sự gần gũi như Gioan. Tôma hiện lên như một người trầm lặng, suy nghĩ nhiều, cẩn trọng và luôn muốn tìm hiểu đến tận cùng sự thật.

Khi Chúa Giêsu quyết định trở lại miền Giuđê để cứu Ladarô, nơi mà các nhà lãnh đạo Do Thái đang tìm cách giết Người, chính Tôma đã nói với các môn đệ:

"Chúng ta cũng hãy đi để cùng chết với Thầy."

Đó không phải lời của một người hèn nhát, càng không phải của người thiếu lòng tin. Trái lại, nó cho thấy một tâm hồn can đảm, trung thành và sẵn sàng hy sinh vì Thầy mình.

Sau này, trong bữa Tiệc Ly, khi Chúa Giêsu nói:

"Thầy đi đâu thì anh em biết đường rồi."

Chính Tôma thành thật thưa:

"Thưa Thầy, chúng con không biết Thầy đi đâu, làm sao biết được đường?"

Câu hỏi ấy đã mở ra một trong những mặc khải quan trọng nhất của Tin Mừng Gioan:

"Thầy là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống."

Nếu Tôma không dám đặt câu hỏi, có lẽ nhân loại đã không nhận được lời khẳng định tuyệt vời ấy từ chính Chúa Giêsu.

Khi nỗi đau khiến đức tin lung lay

Biến cố Chúa chịu khổ nạn và chịu đóng đinh trên thập giá là cú sốc quá lớn đối với các môn đệ.

Người Thầy mà họ từng đặt trọn hy vọng nay đã chết.

Mọi ước mơ tưởng chừng tan biến.

Khi Chúa Phục Sinh hiện ra với các môn đệ lần đầu tiên, Tôma lại không có mặt. Có lẽ ông đang cô đơn, thất vọng hoặc chưa đủ can đảm để trở lại cộng đoàn.

Khi nghe các môn đệ kể rằng họ đã gặp Chúa, Tôma không dễ dàng tin ngay. Ông nói:

"Nếu tôi không nhìn thấy dấu đinh nơi tay Người, nếu tôi không xỏ ngón tay vào lỗ đinh và đặt bàn tay vào cạnh sườn Người thì tôi chẳng có tin."

Nhiều người trách Tôma vì sự cứng lòng ấy.

Nhưng nếu nhìn sâu hơn, chúng ta sẽ thấy ông chỉ đang diễn tả tâm trạng rất con người.

Khi yêu nhiều, người ta cũng đau nhiều.

Khi hy vọng lớn lao bị đổ vỡ, người ta càng khó tin vào điều tưởng như không thể.

Sự hoài nghi của Tôma không xuất phát từ sự chống đối Thiên Chúa mà từ một trái tim đang tổn thương.

Chúa Giêsu không trách móc

Điều làm nên vẻ đẹp của trình thuật này không nằm ở sự nghi ngờ của Tôma, mà ở cách Chúa Giêsu đáp lại.

Tám ngày sau, Người lại hiện đến giữa các môn đệ.

Người không quở trách.

Không kết án.

Không nhắc lại sự yếu đức tin của ông.

Thay vào đó, Chúa nhẹ nhàng nói:

"Đặt ngón tay vào đây, hãy nhìn xem tay Thầy. Đưa tay con ra mà đặt vào cạnh sườn Thầy. Đừng cứng lòng nữa, nhưng hãy tin."

Đó là một lời mời gọi đầy yêu thương.

Chúa hiểu con người hơn chính họ hiểu mình.

Người biết mỗi người có một hành trình đức tin khác nhau.

Có người tin ngay.

Có người cần thời gian.

Có người phải đi qua nước mắt mới nhận ra ánh sáng.

Lời tuyên xưng thay đổi lịch sử

Đứng trước Chúa Phục Sinh, mọi nghi ngờ của Tôma tan biến.

Ông không còn cần chạm vào dấu đinh nữa.

Ông chỉ có thể thốt lên:

"Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con."

Đó không chỉ là lời tuyên xưng cá nhân.

Đó còn là lời xác tín của toàn thể Giáo hội về Đức Kitô phục sinh.

Điều đáng chú ý là trong các sách Tin Mừng, hiếm có lời tuyên xưng nào đầy đủ và mạnh mẽ như thế.

Người từng nghi ngờ nhiều nhất lại trở thành người tuyên xưng mạnh mẽ nhất.

Đức tin chân thật không phải là chưa từng nghi ngờ.

Đức tin trưởng thành là dám bước qua nghi ngờ để gặp được Thiên Chúa.

Nhà truyền giáo đến tận phương Đông

Theo truyền thống của Giáo hội, sau lễ Hiện Xuống, Thánh Tôma lên đường loan báo Tin Mừng.

Ngài không chọn những vùng đất dễ dàng.

Ngài đi rất xa khỏi quê hương.

Nhiều tài liệu cổ cho biết ngài đã đến Ba Tư rồi tiếp tục tới Ấn Độ.

Tại vùng Malabar, ngài rao giảng Tin Mừng, thành lập nhiều cộng đoàn Kitô hữu và làm phép rửa cho rất nhiều người.

Cho đến hôm nay, cộng đồng Kitô hữu cổ kính tại miền Nam Ấn Độ vẫn tự hào nhận mình là con cháu đức tin của Thánh Tôma.

Họ vẫn gìn giữ nhiều truyền thống lâu đời gắn với vị tông đồ này suốt gần hai nghìn năm.

Cuối cùng, Thánh Tôma chịu tử đạo vì đức tin.

Ngài dùng chính mạng sống mình để làm chứng cho Đấng mà ngày xưa mình từng muốn tận mắt nhìn thấy.

Đức tin hôm nay cũng có những câu hỏi

Cuộc sống hiện đại đặt ra rất nhiều thách thức.

Con người phải đối diện với bệnh tật, chiến tranh, thiên tai, mất mát và biết bao điều khó lý giải.

Không ít người từng tự hỏi:

"Tại sao Chúa lại để điều này xảy ra?"

"Tại sao tôi cầu nguyện mãi mà chưa được nhận lời?"

"Tại sao người tốt vẫn gặp đau khổ?"

Những câu hỏi ấy không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc mất đức tin.

Đôi khi đó là dấu hiệu cho thấy con người đang khao khát gặp Thiên Chúa sâu sắc hơn.

Thánh Tôma nhắc chúng ta rằng Thiên Chúa không sợ những câu hỏi chân thành.

Người chỉ mong chúng ta đừng dừng lại ở nghi ngờ, nhưng tiếp tục tìm kiếm Người.

Phúc cho những ai không thấy mà tin

Sau lời tuyên xưng của Tôma, Chúa Giêsu nói:

"Vì đã thấy Thầy nên anh tin. Phúc thay những người không thấy mà tin."

Lời ấy không nhằm hạ thấp Tôma.

Đó là lời dành cho tất cả các Kitô hữu của mọi thời đại.

Chúng ta không được nhìn thấy Chúa bằng đôi mắt thể lý.

Nhưng chúng ta có thể gặp Người trong Thánh Thể.

Trong Lời Chúa.

Trong đời sống cầu nguyện.

Trong những người nghèo khổ.

Trong sự tha thứ.

Trong những hy sinh âm thầm của biết bao con người quanh mình.

Đức tin không xóa bỏ mọi câu hỏi.

Đức tin giúp con người đủ can đảm để tiếp tục bước đi dù chưa có mọi câu trả lời.

Noi gương Thánh Tôma

Mừng kính Thánh Tôma không phải để nhớ về một người từng nghi ngờ.

Đó là dịp để nhớ về một vị thánh đã dám biến sự nghi ngờ thành động lực tìm kiếm chân lý.

Ngài dạy chúng ta sống chân thành với Thiên Chúa.

Khi vui, hãy tạ ơn.

Khi đau khổ, hãy cầu nguyện.

Khi nghi ngờ, hãy tìm đến Chúa thay vì rời xa Người.

Mỗi người đều có thể bắt gặp hình ảnh của mình nơi Tôma.

Có lúc mạnh mẽ.

Có lúc yếu đuối.

Có lúc tin tưởng.

Có lúc chao đảo.

Nhưng nếu biết quay trở về, Thiên Chúa luôn mở rộng vòng tay đón nhận.

Lời kết

Hơn hai nghìn năm đã trôi qua, hình ảnh Thánh Tôma vẫn luôn mang đến cho Giáo hội một thông điệp đầy hy vọng.

Thiên Chúa không chọn những con người hoàn hảo.

Người chọn những con người biết mở lòng để được biến đổi.

Từ một môn đệ từng hoài nghi, Tôma trở thành vị tông đồ can đảm mang Tin Mừng đến tận những vùng đất xa xôi.

Từ một người muốn tận mắt nhìn thấy Chúa, ngài trở thành chứng nhân giúp hàng triệu người nhận biết Đức Kitô.

Trong ngày lễ kính Thánh Tôma Tông Đồ, mỗi người chúng ta được mời gọi nhìn lại hành trình đức tin của chính mình. Có thể hôm nay vẫn còn những điều chưa hiểu, vẫn còn những thử thách khiến lòng người chao đảo. Nhưng nếu biết kiên trì tìm kiếm và tín thác, chúng ta cũng sẽ có thể cất lên lời tuyên xưng như vị tông đồ năm xưa:

"Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con!"

Ước mong lời tuyên xưng ấy không chỉ vang lên trong ngày lễ kính Thánh Tôma, mà còn trở thành kim chỉ nam cho đời sống của mỗi người tín hữu trên hành trình bước theo Đức Kitô, để giữa một thế giới nhiều biến động, ánh sáng của niềm tin vẫn luôn được gìn giữ và lan tỏa.